Την Παγκόσμια Ημέρα Ποδηλάτου, σας παρουσιάζουμε τα αποτελέσματα μιας πανελλαδικής έρευνας για το ποδήλατο, την οποία πραγματοποιήσαμε σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, με τη συμμετοχή 637 ποδηλατών από διάφορες περιοχές της χώρας.
Τα αποτελέσματα αποτυπώνουν μια ξεκάθαρη εικόνα: η διάθεση για περισσότερο ποδήλατο υπάρχει, όμως η έλλειψη ασφαλών υποδομών παραμένει το μεγαλύτερο εμπόδιο.
Τα βασικά ευρήματα με μια ματιά
Η ασφάλεια είναι το βασικό ζητούμενο
Κάτι που δεν θα παραξενέψει κανέναν: το 85,4% των συμμετεχόντων κινείται σε δρόμους με ελάχιστες ή καθόλου ποδηλατικές υποδομές. Ωστόσο, 42,8% αισθάνονται ασφαλείς ή σχετικά ασφαλείς όταν κάνουν ποδήλατο.
Δεν λέμε ότι οι ποδηλατικές υποδομές δεν χρειάζονται. Το αντίθετο! Η έρευνα δείχνει ότι η αίσθηση ανασφάλειας είναι ένα από τους κυριότερους αποτρεπτικούς παράγοντες για την ευρύτερη διάδοση της χρήσης ποδηλάτου. Αυτό που επιβεβαιώνουν τα δεδομένα μας είναι ότι η ανασφάλεια και ο φόβος για ατυχήματα είναι μεγαλύτερος σε αυτούς που δεν κάνουν ποδήλατο. Η αρχή είναι δύσκολη, και η αρχή για τον περισσότερο κόσμο δεν θα γίνει χωρίς υποδομές.
Ποιοι ποδηλατούν σήμερα;
Το ποδήλατο στην Ελλάδα εξακολουθεί να είναι κυρίως υπόθεση ανδρών μέσης ηλικίας. Στο δείγμα της έρευνας, οι άνδρες αντιστοιχούν στο 74% των συμμετεχόντων, ενώ μόλις το 13% είναι κάτω των 35 ετών. Οι σημερινές συνθήκες προφανώς δεν ενθαρρύνουν γυναίκες και νέους να χρησιμοποιούν το ποδήλατο στην καθημερινότητά τους.
Τα ηλεκτρικά ποδήλατα αλλάζουν τα δεδομένα
Το ενδιαφέρον για τα ηλεκτρικά ποδήλατα αυξάνεται σημαντικά. Περίπου το 65% των συμμετεχόντων είτε έχει ήδη δοκιμάσει είτε θα ήθελε να δοκιμάσει ένα ηλεκτρικό ποδήλατο, ενώ σχεδόν ένας στους τρεις δηλώνει ότι το επόμενο ποδήλατο που σκέφτεται να αγοράσει θα είναι ηλεκτρικό. Η τάση αυτή δείχνει ότι τα e-bikes μπορούν να προσελκύσουν νέους χρήστες και να κάνουν το ποδήλατο πιο προσιτό σε μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού.
Το ποδήλατο χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο για μετακινήσεις και τουρισμό
Αν και η αναψυχή και η άσκηση παραμένουν οι κυριότεροι λόγοι χρήσης του ποδηλάτου, σχεδόν οι μισοί συμμετέχοντες το χρησιμοποιούν πλέον για καθημερινές μετακινήσεις, ψώνια και εργασία. Ταυτόχρονα, ο ποδηλατικός τουρισμός εμφανίζει σημαντικές δυνατότητες ανάπτυξης, ενώ το ένα τρίτο των συμμετοχόντων δηλώνουν ότι θα συνδύαζαν ποδήλατο και τρένο εάν υπήρχαν οι κατάλληλες υποδομές.
Τι χρειάζεται να γίνει;
Η έρευνα αναδεικνύει συγκεκριμένες προτεραιότητες:
- Ασφαλείς, συνεχείς και προστατευμένες ποδηλατικές διαδρομές, σε συνδυασμό με δίκτυα οδών ήπιας κυκλοφορίας
- Εκπαίδευση και συμμόρφωση των οδηγών με τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας
- Πολιτικές που ενθαρρύνουν τη συμμετοχή γυναικών και νέων, πέρα από τη δημιουργία ασφαλών υποδομών, όπως η ποδηλατική εκπαίδευση στα σχολεία
- Υποστήριξη της χρήσης ηλεκτρικών ποδηλάτων μέσω επιδοτήσεων και ασφαλών χώρων στάθμευσης
- Καλύτερη σύνδεση του ποδηλάτου με τις δημόσιες μεταφορές
- Επενδύσεις στον ποδηλατικό τουρισμό και στα εθνικά ποδηλατικά δίκτυα
Οι παρεμβάσεις αυτές μπορούν να αυξήσουν τη χρήση του ποδηλάτου, και έτσι να συμβάλουν στη μείωση της κυκλοφοριακής συμφόρησης, τη βελτίωση της δημόσιας υγείας και τη δημιουργία πιο βιώσιμων πόλεων.