Από σήμερα, 1η Οκτωβρίου, μπαίνει σε εφαρμογή ο νέος ΚΟΚ της Ισπανίας, με σημαντικές αλλαγές για το ποδήλατο. Πριν μιλήσουμε για τις πρακτικές λεπτομέρειες, υπάρχει μια σημαντική αλλαγή στη νοοτροπία: η έμφαση μετατοπίζεται από τους δρόμους και τα οχήματα στους ανθρώπους και το αστικό περιβάλλον. Γι αυτό το λόγο, εισάγεται για πρώτη φορά η έννοια των «ευάλωτων χρηστών του οδικού δικτύου», και στόχος των νέων ρυθμίσεων είναι η ενίσχυση της προστασίας αυτών των ατόμων. Ευάλωτοι χρήστες του οδικού δικτύου είναι άτομα που, λόγω του μέσου μετακίνησης που χρησιμοποιούν ή των χαρακτηριστικών της ηλικιακής ομάδας στην οποία ανήκουν, διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο τραυματισμού σε περίπτωση τροχαίου ατυχήματος. Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει πεζούς, ποδηλάτες, μοτοσικλετιστές και χρήστες οχημάτων προσωπικής κινητικότητας.
Οι βασικές αλλαγές που αφορούν το ποδήλατο: κατά την προσπέραση σε υπεραστικές οδούς, οι οδηγοί θα υποχρεούνται να μειώνουν την ταχύτητά τους κατά τουλάχιστον 20 χλμ./ώρα σε σχέση με το ισχύον όριο ταχύτητας του δρόμου. Ήδη υποχρεούνται να τηρούν πλευρική απόσταση τουλάχιστον 1,5 μέτρου. Επιπλέον, σε οδούς με τουλάχιστον δύο λωρίδες ανά κατεύθυνση, θα είναι υποχρεωτική η πλήρης κατάληψη της διπλανής λωρίδας κατά την προσπέραση ποδηλάτη.
Στις αστικές περιοχές, ο κανονισμός ορίζει ότι οι ποδηλάτες πρέπει κατά προτίμηση να κινούνται στο κέντρο της λωρίδας, θέση που αυξάνει την ορατότητα και περιορίζει τις επικίνδυνες προσπεράσεις. Οι οδηγοί μηχανοκίνητων οχημάτων οφείλουν να τηρούν απόσταση τουλάχιστον πέντε μέτρων από τον ποδηλάτη που κινείται μπροστά τους στην ίδια λωρίδα.
Επιπλέον, παρέχεται στους δήμους η δυνατότητα να επιτρέπουν, μέσω ειδικής σήμανσης, την αμφίδρομη κυκλοφορία ποδηλάτων σε δρόμους μονής κατεύθυνσης με όριο ταχύτητας 30 χλμ./ώρα ή χαμηλότερο. Πρόκειται για το λεγόμενο σύστημα «μονόδρομος, εκτός για τα ποδήλατα». Μια μικρή παρένθεση για να θυμίσουμε ότι η χώρα μας είναι γεμάτη μονόδρομους, και σκεφτείτε πόσο περισσότερες φιλικές στο ποδήλατο διαδρομές θα μπορούσαμε να έχουμε αν αυτός ο κανονισμός ίσχυε εδώ…
Επιστρέφοντας στην Ισπανία, υπάρχει επίσης αναφορά στα κράνη, ένα από τα αγαπημένα μας θέματα. Ευτυχώς, οι ρυθμίσεις είναι λογικές: όλοι οι ποδηλάτες θα υποχρεούνται να φορούν κράνος όταν κινούνται σε δρόμους εκτός πόλεων, και για τους επαγγελματίες ποδηλάτες, όπως οι διανομείς, θα είναι υποχρεωτική η χρήση κράνους και γιλέκου υψηλής ορατότητας. Μέσα στις πόλεις, για τους μη-επαγγελματίες, το κράνος παραμένει προαιρετικό.
Ανάμεσα στους υπόλοιπους κανονισμούς του νέου Ισπανικού ΚΟΚ, θέλουμε να αναφέρουμε έναν που μας ευχαριστεί ιδιαίτερα: εισάγονται νέα μέτρα ώστε να είναι ασφαλέστερη και ευκολότερη η μετάβαση των παιδιών στο σχολείο με τα πόδια, με μέσα μαζικής μεταφοράς ή με τη χρήση μη μηχανοκίνητων μέσων μετακίνησης. Η τροποποίηση προβλέπει ότι οι αρμόδιες αρχές θα μπορούν να καθορίζουν ασφαλείς διαδρομές και προστατευόμενες ζώνες γύρω από τα σχολεία, με μέτρα όπως χαμηλότερα όρια ταχύτητας, παρεμβάσεις για τον περιορισμό της ταχύτητας κυκλοφορίας, και περιορισμούς για τα αυτοκίνητα, τις μοτοσικλέτες και τα μοτοποδήλατα.
Θα παρακολουθούμε στενά την εξέλιξη αυτών των αλλαγών, ώστε να αντλήσουμε διδάγματα από την Ισπανία, και να υποστηρίξουμε την υιοθέτηση παρόμοιων κανονισμών στην Ελλάδα.